"Świat bez sztuki naraża się na to, że będzie światem zamkniętym na miłość." - Jan Paweł II
Dyskryminacja, rasizm, nierówność społeczna, narodowa, nietolerancja, brak akceptacji dla inności,
a przede wszystkim obojętność i okrucieństwo wobec bezbronnych i potrzebujących pomocy - to problemy,
które od początku działalności Teatru Arka stały się wyznacznikiem poszukiwań artystycznych i ideowych.
Każdy nasz spektakl jest próbą poszukiwań drogi do człowieka, próbą zrozumienia mechanizmów psychologicznych,
socjologicznych, filozoficznych itp., które wpłynęły na historię ludzkości, które decydują o ludzkich czynach.
Jesteśmy jedynym teatrem integracyjnym w Polsce. W skład zespołu wchodzą aktorzy niepełnosprawni intelektualnie,
którzy są wspaniałymi artystami. Nasza praca z nimi ma z pewnością charakter terapeutyczny,
jednak terapia dział w dwie strony. Obecność osób intelektualnie niepełnosprawnych jest dla nas darem i wyzwaniem,
pomaga nam zrozumieć sens artystycznej misji. Od naszych upośledzonych przyjaciół uczymy się szczerość
w kontakcie z drugim człowiekiem, swobody w wyrażaniu uczuć, pokory i bezinteresownej miłości.
Przewodnikiem duchowym jest dla nas Jan Paweł II, który podczas swojej misyjnej drogi nieraz podejmował problem odrzucenia,
cierpienia i samotności. W 1981 roku, w przemówieniu do mieszkańców Tondo, dzielnicy slumsów w Manilii,
polski Papież powiedział, że Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest;
nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. Słowa te stały się dla nas wyznacznikiem artystycznej działalności,
właśnie w niej widzimy szansę dotarcie do drugiego człowieka. One też zdecydowały o koncepcji spektaklu "Dybuk. Legendy żydowskie".
W dziele Jan Paweł II "Pamięć i tożsamości" znaleźliśmy zdania, które mają ścisły związek z treścią przedstawienia.
Wyrażają one niepokój o kondycję moralną i duchową współczesnego społeczeństwa, są też powszechnie znane.
Według diagnozy Karola Wojtyły Człowiekowi współczesnemu grozi duchowa znieczulica, a nawet śmierć sumienia.
Śmierć sumienia jest natomiast czymś gorszym od grzechu. Właśnie walka o sumienie, obrona człowieczeństwa, poszukiwanie prawdy,
próba zrozumienia zła, cierpienia i wybaczenia są treścią przedstawienia.
Inspiracją stały się dla nas losy polskich Żydów w minionym stuleciu. Zastanawiamy się nad wieloma zagadnieniami związanymi
z tragedią tego narodu. Przypominamy dramat i absurd Holocaustu, ale zadajemy też pytanie, ile wieków musi mieszkać człowiek
na danej ziemi, żeby do niej przynależeć? Dlatego sięgamy do niechlubnych aktów polskiego antysemityzmu, między innymi
do pogromów w Jedwabnym, Kielcach, Krakowie.
Dziś w niektórych dużych polskich miastach, również we Wrocławiu, możemy zetknąć się z kulturą żydowską.
Jest to jednak jedynie namiastka jej obecności w naszej narodwej codzienności,
bo po II wojnie światowej zniknęły dzielnice żydowskie, zniknęły żydowskie sklepy i kramy.
Nie ma już miasteczka Bełz, w którym na początku XIX wieku powstała sławna dynastia chasydów.
To o tym miejscu śpiewano pieśni. W utworze Agnieszki Osieckiej znajdziemy słowa:
Wypłowiał już tamten obrazek, / milczący, płonący Bełz.
Spłonęło miasteczko Bełz, nie ma już w Polsce chasydów. My postanowiliśmy tę kulturę przybliżyć naszym widzom
i odwołać się do kabały, by zrozumieć rzeczywistość. Połączyliśmy żydowskie mity z okrutną historią i w ten sposób
powstał spektakl o życiu, śmierci, wierze i etycznej odpowiedzialności za zło tych, którzy nieprawość i okrucieństwo
łumaczą wyższymi racjami. Tak jest do dziś.
Według nas, powtarzając po raz kolejny za Janem Pawłem II: Prawo do życia nie jest tylko kwestią światopoglądu,
nie jest tylko prawem religijnym, ale jest prawem człowieka. Dlatego w Teatrze Arka powstał spektakl "Dybuk. Legendy żydowskie",
który łączy różne konwencje artystyczne i teatralne, a uczestniczą w nim również artyści niepełnosprawni intelektualnie.
Jan Paweł II powiedział: "Zbawić, to znaczy wyzwolić od zła."
Nie mamy mocy zbawienia i zbawiania, ale wierzymy, że artyści mogą poruszyć
ludzkie serca i sumienia. Nasza sztuka jest taką próbą.
Scenariusz - Jarosława Makus oraz Renata Jasińska
inspirowany tekstami:
"Dybuk. Na pograniczu dwóch światów" - Szlojme Zajnwil Rapaport (An-ski),
"Sąsiedzi" i "Strach" - Jan Tomasz Gross,
"My z Jedwabnego" - Anna Bikont,
"Chaskiel" - Tadeusz Różewicz,
"Księga Zohar",
"Eichmann w Jerozolimie: Rzecz o banalności zła" - Arendt Hannah,
"Antygona" - Sofokles.
Reżyseria - Renata Jasińska
Scenografia - Elżbieta Roszczak
Muzyka - Jacek Zamecki
Kostiumy - Ewa Jobko
Obsada:
Barbara Hładzio
Beata Lech-Kubańska
Klaudia Lewandowska
Agata Obłąkowska-Woubishet
Alexandre Marquezy
Sylwester Różycki
Maciej Sibilski
Tomasz Żytka
Alicja Idasiak
Teresa Trudzik
Dariusz Bajorczyk
Jan Kot
Andrzej Kusiak
|
"Świątynia. Dybuk - legendy żydowskie" |